De trein in
het dagelijks leven (Uit: Kuifje en de 7 kristallen
bollen)
Vliegende Hamburger
De Diesel III
Diesel wasmiddel
Gestroomlijnde stofzuigers
Periode 1920 - 1940
De verbrandingsmotor
Jarenlang hadden de spoorwegen nagenoeg een monopolie gehad. Maar in de jaren twintig kwam, door de mogelijkheden van de verbrandingsmotor, de autobus als alternatief op. Kleine bedrijfjes konden hierdoor de spoorwegen beconcurreren. De spoorwegen hebben zich - met redelijk succes - tegen deze bedreiging geweerd door op regelgeving aan te dringen.
Figuur:
"Oorlog in de Lage Landen"
(De Zakenwereld, 12 november 1938)
Overigens hadden de spoorwegen, bij de toenmalige stand van het wegennet, ook weer niet zo veel te vrezen omdat zij een stuk sneller waren. Het zijn vooral tram- en lokaalspoorwegen die door de autobus zijn weggeconcurreerd. Aangezien het net van tram- en lokaalspoorwegen veel later tot stand is gekomen dan het hoofdrailnet ging het hierbij soms om lijntjes die pas tien jaar eerder geopend waren.
Figuur:
"Micheline" railvoertuig op luchtbanden
De uitdaging
van een nieuwe techniek is natuurlijk niet om hem af te
wenden maar juist om hem uit te nutten en in je voordeel
aan te wenden. En zo werd uitgebreid geëxperimenteerd
met de verbrandingsmotor als aandrijving van
railvoertuigen. In Frankrijk werden railvoertuigen
gebouwd die niet alleen de verbrandingsmotor maar ook de
luchtbanden en trekker-oplegger configuratie van het
wegverkeer overnam. Een van de belanghebbenden was
bandenfabrikant Michelin, waar de voertuigen hun naam
"Micheline" aan te danken hebben.
In Nederland en Duitsland vond men het idee zinnig maar
het zou wat meer trein moeten blijven. Door op stalen
wielen te blijven rijden heb je minder rolweerstand en
rij je zuiniger. De voertuigen zouden aan beide zijden
een stuurstand moeten hebben en gekoppeld kunnen worden.
Bovendien was uit de luchtvaart juist het principe van
stroomlijning bekend. Door de koppen te stroomlijnen zou
de weerstand verder verminderd en dus de snelheid hoger
kunnen worden.
Hiermee ontstond een revolutionair nieuw materieelconcept
dat in Duitsland als "Vliegende Hamburger" en
in Nederland als "Diesel III" (III voor
driedelig) in dienst is gekomen. Het was zo revolutionair
dat het zelfs als aanbeveling voor een wasmiddel kon
gelden.
In Duitsland heeft men ondanks de "Vliegende
Hamburger" nog zeer lang vastgehouden aan het
concept van door een locomotief getrokken rijtuigen.
Nederland is sinds de "Diesel III" volledig
overgegaan op gestroomlijnde treinstellen
("Stroomlijnmaterieel") zodat de Diesel III met
recht de grondlegger van een nieuwe generatie treinen mag
heten.
Lees verder: periode 1940-1960
